Miłostowo: cmentarz muzułmański
Teren w sąsiedztwie kwatery ewangelickiej i prawosławnej, wydzielony na prośbę poznańskiej wspólnoty muzułmańskiej w 2006 r. Administrator cmentarza komunalnego przygotował miejsce na ok. 50 pochówków.
Nie ulega wątpliwość, iż kwatera muzułmańska na poznańskim cmentarzu jest świadectwem zmieniających się czasów – historycznie muzułmanie nie byli związani z Wielkopolską poprzez stałe osadnictwo, odnotowano natomiast sporadyczne kontakty handlowe w okresie nowożytnym. W XVIII w. muzułmanów rekrutowano do pruskiej kawalerii – tak powstał Regiment Bośniacki, wchodzący w skład jednego ze sławnych pułków huzarów… Po 1945 r. ci muzułmanie, którzy przeżyli wojnę i nie wyemigrowali za granicę (czyli głównie Tatarzy polsko-litewscy z Muzułmańskiego Związku Religijnego w RP), usiłowali organizować wspólnoty wyznaniowe na Ziemiach Odzyskanych, mimo to brak muzułmańskich cmentarzy (mizarów) w tutejszym krajobrazie – wyjątkiem jest tu Gorzów Wielkopolski, gdzie na cmentarzu komunalnym zachowały się groby polskich Tatarów, zamieszkujących dzielnicę Janice (nazywaną „Górkami Tatarskimi”). W drugiej połowie lat 40. niewielka liczba Tatarów osiadła w wielkopolskiej Trzciance; ich groby zachowały się na tamtejszym cmentarzu komunalnym…
Sytuacja uległa zmianie w latach 80. XX w., kiedy do Polski zaczęli przybywać studenci i robotnicy z krajów Maghrebu i Maszriku. Powstało wówczas Stowarzyszenie Studentów Muzułmańskich w Polsce. Obecnie ważnym, kulturotwórczym miejscem na mapie Poznania jest prężnie działające Muzułmańskie Centrum Kulturalno-Oświatowe w Poznaniu (i zarazem tutejszy meczet), reprezentujące Ligę Muzułmańską w RP.
Oprac. Paweł Skrzypalik
Tekst poprawiony i uzupełniony. Pierwotna jego wersja ukazała się na stronie cmentarze-poznania.pl.
PORÓWNAJ:
Poznańscy muzułmanie, odcinek z serii „Mój Poznań, moja Wielkopolska”; RTK Poznań.
- A. Kołodziejczyk, „Studia i Materiały – Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, Narodowa Instytucja Kultury”. Cmentarze, 7 (10): Cmentarze muzułmańskie w Polsce, Warszawa 1998.
- L. Majdecka, Na cmentarzu Miłostowskim powstaje kwatera dla muzułmanów; poznan.wyborcza.pl z dnia 27.10.2005.
- ANIAK, Muzułmanie na Miłostowie; poznan.naszemiasto.pl z dnia 29.10.2005.
- P. Borawski, Tatarzy w dawnej Rzeczypospolitej, Warszawa 1986.
- A. Miśkiewicz, Tatarzy polscy 1918-1939, Warszawa 1990.
- B. Pawlic-Miśkiewicz, Muzułmański Cmentarz Tatarski w Warszawie, Białystok 2024. Dostęp: bibliotekatatarska.pl.
- Tatarskie miejsca. Podróż przez Polskę, Białystok 2023. Dostęp: bibliotekatatarska.pl.
- Historia islamu w Polsce; mzr.pl.
- Muzułmańska Mapa Polski; salamlab.pl.
- Biblioteka Tatarska.
- Biblioteka Muzułmańska.
