Miłostowo: Kwatera Ofiar Bombardowań 1939
pole pogrzebowe nr 1, kwatera B (wejście od ul. Warszawskiej)
Niemieckie naloty bombowe na Poznań
Kwatera z grobami cywilnych ofiar czterech niemieckich nalotów na Poznań z dnia 1 września 1939 roku. Tutejsze zbiorowe mogiły mają status grobownictwa wojennego; znajdują się pod ustawową opieką Państwa Polskiego, reprezentowanego przez Wojewodę Wielkopolskiego (zadanie realizuje Wydział Polityki Społecznej Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego).
W 1961 roku do wspólnego grobu na Miłostowie przeniesiono szczątki 57 osób, pochowanych pierwotnie na cmentarzu staromarcińskim przy ul. Towarowej*. Obelisk upamiętniający nierozpoznane polskie ofiary odsłonięto 9 września 1969 roku. Podczas przebudowy obelisku na początku lat 90. XX w. na 4 tablicach umieszczono nazwiska ofiar; nie uniknięto przy tym błędów i powtórzeń! Nadto brak jednoznacznego źródłowego potwierdzenia, iż należą one do ofiar przeniesionych z cmentarza przy ul. Towarowej; wiele przemawia za ich losowym doborem. Personalia umieszczone na tablicach obejmują również pochówki wojenne z 1939 r. istniejące do dziś na innych cmentarzach parafialnych Poznania, ba!, dwie osoby dublują się nawet w obrębie miłostowskiej kwatery, a kolejna ofiara spoczywa na innym polu pogrzebowym Miłostowa. Kontekst umieszczenia czterech tablic z nazwiskami ofiar jest obecnie nieczytelny i niezrozumiały…
W grudniu 2019 r. do miłostowskiej kwatery przeniesiono kolejne ofiary z września 1939 r., pochowane pierwotnie na zaniedbanym (choć formalnie zabytkowym) cmentarzu przy ul. Samotnej – to mieszkańcy Wildy, zmarli tragicznie pod gruzami zbombardowanej kamienicy, a także ofiary terroru, które straciły życie w niemieckich obozach koncentracyjnych. Pierwotnie utrzymano indywidualny charakter tych pochówków; zrezygnowano z niego w 2022 r., tworząc wspólny nagrobek dla wszystkich ofiar (projekt WUW).
W kwaterze tej znajdują się również groby cywilne, przeniesione z innych zlikwidowanych po wojnie cmentarzy parafialnych. Uwagę zwraca zwłaszcza kopia „Pielgrzyma” w sąsiedztwie wojennego grobu trzech bezimiennych żołnierzy nieznanej narodowości, poległych w Poznaniu-Ławicy w 1945 roku (pochówek z 2010 r.).
Należy podkreślić, że groby wojenne cywilnych ofiar niemieckich bombardowań Poznania we wrześniu 1939 r. znajdują się również m.in. na cmentarzu jeżyckim, cmentarzu górczyńskim oraz na cmentarnym stoku poznańskiej Cytadeli.
_____________
* Stare cmentarze wyznaniowe, zlokalizowane w śródmieściu, wykorzystywane do pochówku mieszkańców Poznania w XIX i na początku XX wieku, przeznaczono do likwidacji w okresie powojennym. Ograniczono się wówczas do usuwania nagrobków (plantowania) i pobieżnych ekshumacji wybranych grobów o szczególnym znaczeniu historyczno-kulturowym. Pośród pochówków wskazanych do przeniesienia z cmentarza staromarcińskiego przy ul. Towarowej znalazła się zbiorowa mogiła ofiar bombardowania Poznania z 1 września 1939 r. Pierwotnie na tym cmentarzu pochowano 59 osób w dwóch grobach, jednak zwłoki Niemców, braci Alfreda i Kurta Barnicke (rozstrzelanych za próbę dywersji przy moście Chwaliszewskim) w październiku 1939 r. przeniesiono na cmentarz ewangelicki św. Łukasza przy ul. Grunwaldzkiej.
Oprac. Paweł Skrzypalik
Tekst poprawiony i uzupełniony. Pierwotna jego wersja ukazała się na stronie cmentarze-poznania.pl.
PORÓWNAJ:
KONTAKT Z ADMINISTRATOREM CMENTARZA
NECROPOLIS: WYSZUKIWARKA CMENTARNA
KWATERA OFIAR ALIANCKICH BOMBARDOWAŃ POZNANIA W 1944 R.
Pomnik cywilnych ofiar nalotu na Poznań 1 września 1939 roku – model 3D, za: 3dwarehouse.sketchup.com.
- P. O. Loew, W. Czachur, „Nigdy więcej wojny!”. 1 września w kulturze pamięci Polski i Niemiec w latach 1945-1989, Warszawa 2022; dostęp: bibliotekanauki.pl.
- Ochrona grobów i cmentarzy wojennych w Polsce. Wybór dokumentów (stan prawny na dzień 31 grudnia 2016 roku), wprowadzenie i opracowanie J. Mikołajczyk, Kraków 2017.
- B. Biegała, S. Józefiak, Groby i cmentarze wojenne. Przepisy, ewidencja, finansowanie, Poznań 2024.
- A. S. Kaczmarek, 1 września 1939 roku w Poznaniu; dostęp: poznan.ipn.gov.pl.
- A. S. Kaczmarek, Ekshumacja grobów wojennych z cmentarza przy ul. Samotnej w Poznaniu; dostęp: poznan.ipn.gov.pl.
- Poznań już w pierwszym dniu II wojny światowej znalazł się w zasięgu działań wojennych; dostęp: www.poznan.pl.
- ASK; Naloty niemieckiego lotnictwa na Poznań w 1939 roku; poznan.naszemiasto.pl z dnia 02.09.2013 r.
- G. Okoński, We wrześniu 1939 r. Poznań był bombardowany. Zginęło niemal 300 osób; naszahistoria.pl z dnia 26.08.2016 r.
- P. Bojarski, Wojna przyszła z nieba; kulturaupodstaw.pl z dnia 01.09.2022 r.
- Z. Szymankiewicz, Poznań we wrześniu 1939, Poznań 1985.
- Ł. Jastrząb, J. Lubierska, Ofiary terroru i działań wojennych 1939-1945 w Poznaniu, Kórnik 2017.
- Ł. Jastrząb, Straty ludności Polskiej w Poznaniu we wrześniu 1939 roku, [w:] „Przegląd Zachodni”, 2009, nr 2(331), s. 217-249; dostęp: www.archiwumpz.iz.poznan.pl.
- Ł. Jastrząb, Likwidacje cmentarzy rzymskokatolickich w Poznaniu po 1945 roku, Poznań 2012.
- M. Czarnecki, Dzieje nekropolii przy ul. Samotnej w Poznaniu; dostęp: www.academia.edu.
- M. Olszewski, Straty i martyrologia ludności polskiej w Poznaniu 1939-1945, Poznań 1973.
- W. Olszewski, Cmentarze na stokach poznańskiej Cytadeli, Poznań 2008.
- Z. Szymankiewicz, Niemieckie bombardowania Poznania 1 września 1939 r., [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 1964, nr 3, s. 17-34. Dostęp: WBC.
- Z. Szymankiewicz, W 30 rocznicę napaści na Polskę. Wrześniowe dni Poznania. (Przyczynek do badań wydarzeń w Poznaniu w dniach od 1 do 5 września 1939 r.), [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 1969, nr 3, s. 27-43. Dostęp: WBC.
- Z. Szymankiewicz, Poznań w czasie wrześniowego odwrotu. Przyczynek do badań wydarzeń w Poznaniu w okresie od 5 do 10 września 1939 r., [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 1971, nr 3, s. 17-38. Dostęp: WBC.
- Z. Szymankiewicz, Pierwsze dni okupacji hitlerowskiej w Poznaniu. (Przyczynek do badań wydarzeń w Poznaniu w okresie od 10 do 14 września 1939 r.), [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 1972, nr 3, s. 5-20. Dostęp: WBC.
- Z. Szymankiewicz, Przyczynek do wrześniowych dni Poznania w roku 1939, [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 1975, nr 3, s. 83-94. Dostęp: WBC.
- Z. Szymankiewicz, Jeszcze o 1939 roku w Poznaniu, [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 1977, nr 2, s. 69-73. Dostęp: WBC.
- Z. Szymankiewicz, Z nieznanych kart poznańskiego Września 1939 r., [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 1989, nr 4, s. 57-75. Dostęp: WBC.
- L. Kluck, Początki drugiej wojny światowej w Poznaniu, [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 1983, nr 3, s. 45-55. Dostęp: WBC.
- K. Kulczyńska, N. Marciniak, Odwiedzenia nekropolii na Miłostowie w Poznaniu i ich motywy, [w:] „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”, nr 44 (2018), s. 205-219. Dostęp: pressto.amu.edu.pl.
POMNIK I ZBIOROWA MOGIŁA CYWILNYCH OFIAR (GRÓB WOJENNY)
GROBY WOJENNE PRZENIESIONE Z SAMOTNEJ
Lista ofiar niemieckich nalotów na Poznań z dnia 1 IX 1939 roku, przypisanych do Kwatery Ofiar Bombardowań 1939 na Miłostowie
Opracował: Bartosz Michalak (wrzesień 2023 r.).Przejrzał i zredagował: Paweł Skrzypalik (wrzesień 2023/wrzesień 2025 r.).
Zastosowane skróty oraz wybór źródeł:
MIŁOSTOWO: KOB 1939 – Kwatera Ofiar Bombardowań z 1939 r. na Cmentarzu Komunalnym nr 1 w Poznaniu | Miłostowo - pole pogrzebowe nr 1, kwatera B (wejście od ul. Warszawskiej);
TOWAROWA – cmentarz staroparafialny św. Marcina przy ul. Towarowej w Poznaniu (zlikwidowany);
SAMOTNA – cmentarz parafialny Zmartwychwstania Pańskiego przy ul. Samotnej w Poznaniu;
LISTA ZBoWiD – lista osób pochowanych w masowej mogile na cmentarzu przy ul. Towarowej, przygotowana przed 1964 r. i wykorzystywana przez Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, zamieszczona w „Straty...”.
1) Ł. Jastrząb, „Straty ludności Polskiej w Poznaniu we wrześniu 1939 roku”, (dostęp: www.archiwumpz.iz.poznan.pl). Dalej jako: „Straty...”.
2) Ł. Jastrząb, J. Lubierska, „Ofiary terroru i działań wojennych 1939-1945 w Poznaniu”, Kórnik 2017. Dalej jako: „Ofiary...”.
3) Ł. Jastrząb, „Likwidacje cmentarzy rzymskokatolickich w Poznaniu po 1945 roku”, Poznań 2012. Dalej jako: „Likwidacje...”.
4) M. Czarnecki, „Dzieje nekropolii przy ul. Samotnej w Poznaniu”, (dostęp: www.academia.edu).
5) W. Olszewski, „Cmentarze na stokach poznańskiej Cytadeli”, Poznań 2008.
| Nazwisko Imię | Data urodzenia | Wiek w 1939 roku i data zgonu | Lokalizacja pochówku | UWAGI (!) |
|---|---|---|---|---|
| Andersz Jan | 01.06.1883 („Ofiary…”) | 56 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. |
| Andrzejewska Franciszka (!) | 19.01.1895 (nagrobek) 29.01.1895 („Ofiary…”) | 44 lata (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Nazwisko powtórzone na nagrobku ekshumowanych z Samotnej na Miłostowo. W „Ofiary…” dwie różne daty urodzenia. |
| Andrzejewska Franciszka (!) | 19.01.1895 (nagrobek) 29.01.1895 („Ofiary…”) | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | Nazwisko wymienione na tablicy 1 na Miłostowie. W „Ofiary…” dwie różne daty urodzenia. |
| Andrzejewski Kazimierz (!) | 02.02.1918 (nagrobek) | 21 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. jeżyckim! |
| Baranowska Zofia (!) | 16 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. ur. 20 lub 23.03.1923, zm. 01.09.1939; ekshumowana 05.01.1949 r. z cmentarza św. Jana Jerozolimskiego na Miłostowo: pole 6, rząd 3, miejsce 2; por. Księga pochowanych cment. Miłostowo; Księga zmarłych parafii NMP Niepok. Poczętej; zestawienie grobów ofiar nalotów 1944, 1939, ofiar walk w 1945 na podstawie wpisu do księgi pochowanych, oprac. UNIVERSUM, Biuro Cmentarza Miłostowo, 2015/2017 r. (ustalił: A. S. Kaczmarek). |
|
| Barłóg Stanisław (!) | 24.08.1893 („Ofiary…”) | 46 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. górczyńskim! W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. |
| Bilski Henryk | 02.09.1922 („Ofiary…”) | 17 lat +03.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | |
| Blaszka Anna | 09.07.1899 („Ofiary…”) | 40 lat (tablica 1) brak danych („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. |
| Błaszczyk Józef | 21.02.1880 („Ofiary…”) | 59 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku, jednak na cmentarzu przy ul. Bluszczowej istnieje grób: Józef Błaszczyk, 1880-1939, kwatera IV-E, rząd 6, miejsce 6. |
| Borowicz Władysław | 68 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Bukowski Felicjan | 50 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku. Prawdopodobnie pochowany na cmentarzu nowomarcińskim (MTP), następnie ekshumowany na cmentarz przy ul. Samotnej: Bukowski Felicjan, cm. Zmartwychwstania Pańskiego, nr ewiden. 2452, pole 5, rząd 1, grób 2. | |
| Ciesielska Felicyta | 25.01.1924 (nagrobek) 24.01.1924 („Ofiary…") 24.01.1925 („Ofiary…") | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | W „Ofiary…” dwie różne daty urodzenia. |
| Ciesielski Jan | 06.07.1888 (nagrobek) | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | |
| Dakowski Stanisław | 24.09.1904 („Ofiary…”) | 34 lata +11.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | Wątpliwe, aby 11 IX pochowano kogokolwiek w masowej mogile. Według Z. Szymankiewicza (por. KMP nr 3/1971) ostatni pochówek w masowej mogile odbył się 9 IX. |
| Dehmel Józef (!) | 18.03.1921 (nagrobek) | 18 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. jeżyckim! Data ur. z nagrobka. |
| Dębiński Michał | 74 lata (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Domański Ignacy | 30 lat +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Drewniak Józef | 43 lata +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Duchalski Stanisław | 44 lata +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Fliger Maria Flieger Maria („Straty…") Flegier Maria („Ofiary…”) | 26.07.1915 („Ofiary…") | 24 lata (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Ofiary…”: Maria Flegier, ur. 26.07.1915, zamieszkała Rybaki 15. Na s. 52 w „Ofiary…" oraz tak samo w „Straty…": Maria Flieger, 24 lata, zamieszkała Rybaki 15. W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku. |
| Grynia Leon | 44 lata +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Grzybowski Stanisław | 07.04.1896 („Ofiary…”) | 43 lata (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Osoba wymieniona na liście ZBoWiD. |
| Grzybowski Stanisław | 07.04.1896 („Ofiary…”) | 43 lata +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | Wymieniony na tablicy 1 na Miłostowie. |
| Jankiewicz Jan | 22 lata brak danych („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Jankowiak Teodor | 23.10.1923 („Ofiary…”) 09.10.1923 („Ofiary…") | 16 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. górczyńskim! W „Ofiary…” dwie różne daty urodzenia. |
| Jasiurski Antoni | 23.04.1861 („Ofiary…”) | 71 lat +02.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | |
| Jaśkowska Marianna Jaskowska Marianna | 02.07.1891 („Ofiary…”) | 48 lat (tablica 1) 38 lat („Ofiary…") +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku. Jaskowska Marianna z d. Wartecka, ur. 02.07.1891; ekshumowana 14.01.1949 z cmentarza św. Jana Jerozolimskiego za Murami na Miłostowo: pole 6, kw.-, rz. 4, mjsc. 1. BRAK MOGIŁY/NAGROBKA – brak inf. o dalszej ekshumacji, sąsiedni grób to grób ofiar z Suchej 1: Jaskowskich Zofii i Lesława/Czesława oraz Zbigniewa Waligórskiego. Por. Księga pochowanych cment. Miłostowo; Księga zmarłych parafii NMP Niepok. Poczętej; zestawienie grobów ofiar nalotów 1944, 1939, ofiar walk w 1945 na podstawie wpisu do księgi pochowanych, oprac. UNIVERSUM, Biuro Cmentarza Miłostowo, 2015/2017 r. Nazwisko Marianny i Walerii: Jaskowska pisane przez „s” w Księdze pochowanych cment. Miłostowo; w Księdze zmarłych parafii NMP Niepok. Poczętej Waleria przez „s”, Marjanna przez „ś”, ale nazwisko męża przez „s” (ustalił: A. S. Kaczmarek). |
| Jaśkowska Waleria Jaskowska Waleria | 08.10.1920 („Ofiary…”) | 19 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. Jaskowska Waleria, ur. 08.10.1920; ekshumowana 14.01.1949 z cmentarza św. Jana Jerozolimskiego za Murami na Miłostowo: pole 6, kw.-, rz. 4, mjsc. 1. BRAK MOGIŁY/NAGROBKA – brak inf. o dalszej ekshumacji, sąsiedni grób to grób ofiar z Suchej 1: Jaskowskich Zofii i Lesława/Czesława oraz Zbigniewa Waligórskiego. Por. Księga pochowanych cment. Miłostowo; Księga zmarłych parafii NMP Niepok. Poczętej; zestawienie grobów ofiar nalotów 1944, 1939, ofiar walk w 1945 na podstawie wpisu do księgi pochowanych, oprac. UNIVERSUM, Biuro Cmentarza Miłostowo, 2015/2017 r. Nazwisko Marianny i Walerii: Jaskowska pisane przez „s” w Księdze pochowanych cment. Miłostowo; w Księdze zmarłych parafii NMP Niepok. Poczętej Waleria przez „s”, Marjanna przez „ś”, ale nazwisko męża przez „s” (ustalił: A. S. Kaczmarek). |
| Jaśkowska Zofia Jaskowska Zofia | 04.04.1922 („Ofiary…”) | 17 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. Jaskowska Zofia; nazwisko pisane przez „s” w Księdze zmarłych parafii NMP Niepok. Poczętej oraz w Księdze pochowanych cment. Miłostowo. Eskhumowana w raz z Lesławem/Czesławem Jaskowskim z cmentarza św. Jana Jerozolimskiego za Murami 14.01.1949 na Miłostowo: pole 6, kw.-, rz. 4, mjsc. 2 (w wyszukiwarce: mjsc. 78) - jest to ten sam grób, do którego ekshumowano tego dnia Zbigniewa Waligórskiego, brak inf. o dalszej ekshumacji (ustalił: A. S. Kaczmarek). |
| Jezierny Edward (!) | 13.10.1925 (nagrobek) | 12 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. jeżyckim! |
| Judek Jan | 28 lat brak danych („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Kaatz Eleonora (!) | 16.02.1879 (nagrobek) | 60 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. jeżyckim! |
| Kaczmarek Jakub | 01.07.1879 („Ofiary…”) | 60 lat +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | |
| Kaczmarek Stanisława | 16.04.1910 (nagrobek) | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | |
| Kaczmarek Stefania | 29.10.1937 (nagrobek) | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | |
| Kasztelan Tomasz | 18.12.1908 („Ofiary…”) | 30 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Osoba wymieniona na liście ZBoWiD. |
| Kasztelan Tomasz | 18.12.1908 („Ofiary…”) | 30 lat +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | Nazwisko wymienione na tablicy 2 na Miłostowie. |
| Knop Stanisława | brak danych („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Kończal Piotr | 44 lata (tablica 2) 45 lat („Straty…") +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Osoba wymieniona na liście ZBoWiD. | |
| Kończal Piotr | 44 lata (tablica 2) 45 lat („Straty…") +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | Nazwisko wymienione na tablicy 2 na Miłostowie. | |
| Korbik Zofia | 33 lata +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Korzeniewski [imię] | brak danych +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | Być może Korzeniowski Konstanty? | |
| Korzeniowska Maria Korzeniewska Maria („Ofiary…") | 31 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Ofiary…": Korzeniewska Maria, wiek 31 lat, zamieszkała Ratajczaka 11; na s. 53: Korzeniowska Maria, wiek 31 lat, zamieszkała Ratajczaka 11; w „Straty…" brak danych o miejscu pochówku. | |
| Korzeniowski Konstanty (!) | 34 lata (tablica 2) brak danych („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Brak w „Straty…" oraz w „Ofiary…". | |
| Kozłowski Władysław | 19.05.1906 („Ofiary…”) | 33 lata (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. |
| Koźlecka Anna | 17.06.1918 (nagrobek) | +11.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | Brak w „Straty…" oraz w „Ofiary…". |
| Krzyszka Herman | 37 lat +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Krzyżowski Zdzisław | 14 lat (tablica 1) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | ||
| Kurek Stanisław (!) Kurek Stanisława („Ofiary…") | 18.04.1905 („Ofiary…") | 35 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. jeżyckim! W „Ofiary…" wspomniana Stanisława Kurek - na s. 42: ur. 18.04.1905; na s. 54: wiek 35 lat. |
| Lambryczek Maksymilian Lambryczak Maksymilian („Straty…") | 5 lat (tablica 2) 54 lata („Straty…") +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Lechniak Michał | 25.09.1880 („Ofiary…”) | 59 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. |
| Łopat Helena | 14.04.1928 („Likwidacje...”) | 11 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Likwidacje...”) | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Likwidacje...” informacja o pierwotnym pochówku na cmentarzu żegierskim przy ul. Wiatracznej; brak danych nt. ekshumacji. |
| Łopat Stanisława | 04.05.1904 („Likwidacje...”) | 35 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Likwidacje...”) | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Likwidacje...” informacja o pierwotnym pochówku na cmentarzu żegierskim przy ul. Wiatracznej; brak danych nt. ekshumacji. |
| Mendelski Wojciech | 22.03.1894 („Ofiary…”) | 46 lat (tablica 2) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Dzieje...”, na s. 71: pochowany we wspólnej mogile na cmentarzu nowofarnym (MTP); być może przeniesiony na Samotną? Księga zgonów parafii pw. Zmartwychwstania Pańskiego.: ur. 22.03.1894, zm. 01.09 o 18:00 – zabity przez bombę, ul. Strumykowa 10 – pochowany we wspólnej mogile na cm. farnym. Relacja wnuka: „babcia szukała męża na targach, widziała coś-jakby płytką mogiłę odkrytą z leżącymi ciałami. Rozpoznała męża, ale nie mogła odebrać zwłok z braku aktu zgonów lub innych dokumentów. W kilka dni później zwłok już nie było. W międzyczasie bała się wyjść, bo była sama z dziećmi, a były ostrzeżenie by nie wychodzić, bo będą wysadzane mosty" (notatka i dane osobowe wnuka – w zb. A. S. Kaczmarka). |
| Mugaj Jan | 43 lata (tablica 1) brak danych („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Brak w „Straty…" oraz w „Ofiary…". | |
| Mundowski Edmund | 41 lat +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Musielak Ludwik (!) | 25.03.1904 („Straty…") | 35 lat (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. górczyńskim! |
| Musielak Ludwik (!) | 25.03.1904 („Straty…") | 35 lat +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | Grób na cm. górczyńskim! Wymieniony na tablicy 3 na Miłostowie. |
| Nowacki Stanisław | 30.03.1887 (nagrobek) | +03.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | |
| Nowak Stanisław | 03.03.1887 („Ofiary…”) | 38 lat +06.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | |
| Nowak Stefan | 51 lat (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Nożewnik Jadwiga | 18.08.1908 („Ofiary…”) | 34 lata (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku. Prawdopodobnie pochowana na cmentarzu górczyńskim, jednak w terenie grobu nie odnaleziono – być może zlikwidowany skutkiem braku prolongaty? |
| Owczarzak Wincenty | 04.07.1887 (nagrobek) 29.09.1881 („Ofiary…”) 04.07.1887 („Ofiary…”) | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | W „Ofiary…” dwie różne daty urodzenia. |
| Panter Małgorzata | brak danych (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | ||
| Pazała Zofia (tablica 3) Pazoła Zofia („Straty…") Pszoła Zofia („Ofiary…") | 14.04.1913 („Ofiary…") | 16 lat (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Ofiary…" na s. 44 jest Zofia Pszoła, ur. 14.04.1913, zamieszkała przy ul. Kordeckiego 24; na s. 56 jest Zofia Pazoła, wiek 16 lat, zamieszkała: Kordeckiego 24. |
| Pazoła Zofia („Straty…") Pazała Zofia (tablica 3) Pszoła Zofia („Ofiary…") | 14.04.1913 („Ofiary…") | 16 lat +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | Na tablicy 3 na Miłostowie nazwisko: Pazała. |
| Pieprzyk Franciszek | 08.09.1904 („Ofiary…”) | 33 lata +02.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | |
| Pietrzykowski Edward (!) | 03.10.1922 („Straty…") | 16 lat (tablica 3) 17 lat („Straty…") +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Starty…" przypis 163: pierwotnie pochowany na cmentarzu staroparafialnym na Komandorii, ekshumowany na Miłostowo: pole 7, rząd 14, grób nr 653. |
| Probała Józef Probala Józef („Straty…") | 08.09.1886 („Ofiary…") | 52 lata (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Ofiary…" na s. 44 jest Józef Probala, ur. 8.09.1886, na s. 56: wiek 52 lata. W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku. Na cmentarzu parafialnym przy ul. Bluszczowej pochowano w 1939 roku Józefa Probalę, kwatera IV-E, rząd 11, miejsce 22/23; w terenie grobu nie odnaleziono. |
| Rekowska Helena | 44 lata (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Rewers Bolesław | 58 lat (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Rochowski Franiszek | 24 lata +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Rosenberg Jan | 62 lata +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Roszyk [imię] | brak danych +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Ruciński Janusz | 23.08.1929 („Ofiary…”) | 10 lat (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. |
| Rudnicki Franciszek | 26.03.1907 („Ofiary…”) | 32 lata (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. |
| Schiktanz Roman | 06.07.1916 („Ofiary…”) | 23 lata (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku, jednak na s. 219, w przypisie 16 odnośnie pochowanych na cmentarzu ewangelickim św. Pawła przy ul. Grunwaldzkiej: „(…) Roman Schiktanz - zam. ul. Juliusza Kossaka 9/7, 23 lata, zgon 1.09.1939 r., pogrzeb 5.09.1939, poz. w księdze – 33/1939”. |
| Schneider Ignacy | brak danych +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Siejak Mikołaj | 53 lata (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Sołtysiak Antonina | 43 lata +02.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Sotkiewicz Franciszek | brak danych +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Staniszewski Stanisław | 27 lat (tablica 3) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Stawiński Jakub | brak danych +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Szubert Jadwiga | brak danych („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | ||
| Szumiłowski Bernard | brak danych (tablica 3) 28 lat („Straty…") +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Śledź Eugenia | 24.07.1938 (nagrobek) | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | |
| Śledź Maria | 16.07.1877 (nagrobek) | +12.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | |
| Tomiak Andrzej | 21.11.1963 (błąd w „Ofiary…”) | 75 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. |
| Torłop Leon | 29.02.1920 (nagrobek) | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | |
| Wachowiak Kazimierz | 13 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Wachowiak Tadeusz | 12 lat (tablica 4) 15 lat („Straty…") +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Walczak Jan | 43 lata (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Pochowany na cmentarzu jeżyckim. | |
| Wieczorek Wacław (!) | 13.08.1909 („Ofiary…”) | 29 lat (tablica 2) 30 lat („Straty…") +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Osoba wymieniona na liście ZBoWiD. |
| Wieczorek Wacław (!) | 13.08.1909 („Ofiary…”) | 30 lat +01.09.1939 („Straty…") | TOWAROWA (1961 r.) → MIŁOSTOWO (lista ZBoWiD z 1964 r. za: Ł. Jastrząbem) | Nazwisko wymienione na tablicy 2 na Miłostowie. |
| Więcek Józefa | 15.07.1906 („Ofiary…”) | 33 lata (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku. |
| Wojciechowski Walenty | 68 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Wołyński Walenty | 64 lata (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku. Na cmentarzu sołackim przy ul. Lutyckiej w Poznaniu pochowano zmarłego 1.09.1939 r. Walentego Wołyńskiego: kwatera św. Józefa, rząd 11, miejsce 13. | |
| Wójcikiewicz Zygmunt (!) | 07.07.1921 (nagrobek) | 18 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Nazwisko powtórzone na nagrobku ekshumowanych z Samotnej na Miłostowo. |
| Wójcikiewicz Zygmunt (!) | 07.07.1921 (nagrobek) | +01.09.1939 (nagrobek) | SAMOTNA (2019 r.) → MIŁOSTOWO: KOB 1939 | Wymieniony na tablicy 4 na Miłostowie. |
| Wysocki Henryk (!) | 23.05.1922 (nagrobek) | 17 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | Grób na cm. jeżyckim! |
| Zakęs Marian | 04.09.1921 („Ofiary…”) 04.09.1931 („Ofiary…”) | 17 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Ofiary…” dwie różne daty urodzenia; w „Straty…" brak danych o miejscu pochówku; Czarnecki podaje, jakoby Zakęs miał zostać pochowany na cmentarzu parafialnym przy ul. Samotnej. Marian Zakęs, ur. 04.09.1921, zm. 01.09 – zabity przez bombę burzącą, ul. Podwale 160. Pochowany na Samotnej (cmentarz Zmartwychwstania Pańskiego: nr grobu 2179, pole 9, klasa 4, rząd 1, grób 2, NIE ODNALEZIONO (ustalił: A. S. Kaczmarek). |
| Zawitaj Maria | 25 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Zieliński Jan | 37 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…” brak danych o miejscu pochówku. | |
| Ziętek Stanisława | 49 lat (tablica 4) +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Ofiary…" brak; w „Straty…": pochowana na cmentarzu przy ul. Samotnej, brak zapisu, że to ofiara nalotu. Czarnecki podaje, iż przyczyną śmierci była „niedomoga serca". Osoba – zdaje się – nie jest uznawana za ofiarę nalotów. |
|
| Ziętkiewicz Stanisław | 10.01.1919 („Ofiary…”) | 29 lat (tablica 4) 20 lat („Straty…") +01.09.1939 („Straty…") | MIŁOSTOWO: KOB 1939 (osoba wymieniona na tablicy) | W „Straty…" brak danych o miejscu pochówku, tamże na s. 220 i w przypisie 19: wskazanie, iż być może został pochowany na cmentarzu nowofarnym (MTP), a następnie na cmentarzu przy ul. Samotnej: nr ewiden. 5449, pole 16, rząd 14, grób 15. |